Παρατηρήσεις στην απόφαση του ΠΕΚ της 30.3.2000 (OPTIONS), Υπόθεση Τ-91/99, Ford Motor Company v OHIM, δημοσιευμένες στην ΕΕΕυρΔ 3:2000, σελ. 712 επ.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
Η παραπάνω απόφαση του Πρωτοδικείου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αναδεικνύει τη βασική ιδιαιτερότητα του κοινοτικού σήματος τον ενιαίο και αδιαίρετο χαρακτήρα του. Σύμφωνα με τη δεύτερη αιτιολογική πρόταση του Κανονισμού 40/94 του Συμβουλίου, που καθιερώνει το κοινοτικό σήμα, τα σήματα αυτά «θα προστατεύονται κατά τρόπο ενιαίο και θα παράγουν τα αποτελέσματά τους σε όλο το έδαφος της Κοινότητας». Το άρθρο 1 § 2 του Κανονισμού ορίζει ότι «Το κοινοτικό σήμα έχει ενιαίο χαρακτήρα. Παράγει τα αυτά αποτελέσματα σε ολόκληρη την Κοινότητα δεν δύναται να καταχωρηθεί, να μεταβιβασθεί, να γίνει αντικείμενο παραίτησης, ή απόφασης περί έκπτωσης δικαιούχου εκ των δικαιωμάτων του, ή περί ακυρότητος, ούτε να απαγορευτεί η χρήση του, παρά μόνο για ολόκληρη την Κοινότητα». Συνεπής προς τις παραπάνω διατάξεις, ο Κανονισμός ορίζει περαιτέρω ότι δεν γίνονται δεκτά προς καταχώρηση σημεία για τα οποία υφίστανται λόγοι απαραδέκτου σε τμήμα μόνο της Κοινότητας (άρθρο 7 § 2).
Η εν λόγω απόφαση φανερώνει ακόμα ότι το ιδιαίτερο αυτό χαρακτηριστικό του κοινοτικού σήματος, δηλαδή η ενιαία και αδιαίρετη φύση του, δημιουργεί νέους προβληματισμούς στο πεδίο του δικαίου της βιομηχανικής ιδιοκτησίας αν συνδυαστεί με τις γλωσσικές διαφορές ή ομοιότητες που υπάρχουν μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έτσι, αν ένα κοινοτικό σήμα στερείται διακριτικού χαρακτήρα ή εμπίπτει σε κάποιον από απόλυτους λόγους απαραδέκτου, που περιλαμβάνονται στο άρθρο 7 του Κανονισμού, σύμφωνα με το εννοιολογικό περιεχόμενο που η γλώσσα έστω ενός κράτους μέλους αποδίδει στο λεκτικό αυτό σήμα, τότε δεν μπορεί να δεκτή η καταχώρησή του ή, αν έχει ήδη γίνει δεκτή, μπορεί να ζητηθεί η διαγραφή του.
Στη σχολιαζόμενη απόφασή του το Πρωτοδικείο έκρινε ότι λεκτικό σήμα που αποτελείται από της λέξη «Options» δεν μπορεί να καταχωρηθεί ως κοινοτικό σήμα προκειμένου να σηματοδοτεί υπηρεσίες της κλάσης 36 της συμφωνίας Νίκαιας, ακόμα και αν έχει αποκτήσει διακριτικό χαρακτήρα λόγω της χρήσης του στο Ηνωμένο Βασίλειο (άρθρο 7 § 3), καθότι το εννοιολογικό του περιεχόμενο είναι ίδιο και κατά τη γαλλική γλώσσα και δεν έχει αποκτήσει διακριτικό χαρακτήρα στη Γαλλία.
Με βάση την παραπάνω απόφαση μπορούν να γίνουν οι εξής παρατηρήσεις:
1.Τα εθνικά δικαστήρια θα πρέπει να θεωρούν κατά τρόπο τελείως διάφορο τις υποθέσεις όπου τα επίδικα σήματα είναι κοινοτικά από αυτές όπου είναι εθνικά. Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών στην 5682/1986 απόφασή του ΕΕμπΔ 1987.311) έκρινε ότι είναι δεκτό προς καταχώρηση εθνικό σήμα το οποίο περιλαμβάνει περιγραφικά ξενόγλωσσα στοιχεία, τα οποία δεν είναι περιγραφικά για το ελληνικό καταναλωτικό κοινό (children’s video library). Αντίθετη θα πρέπει να είναι η απόφαση στην περίπτωση που το επίδικο σήμα είναι κοινοτικό, δεδομένου ότι η κρίση για τα κοινοτικά σήματα δεν θα γίνεται με γνώμονα μόνο το ελληνικό καταναλωτικό κοινό. Κριτήριο πρέπει να αποτελεί το καταναλωτικό κοινό κάθε κράτους μέλους ξεχωριστά.
2. Η ελληνική γλώσσα έχει εξέχουσα θέση σε αυτόν τον προβληματισμό καθώς αποτελεί αστείρευτη πηγή ιδεών για τους επίδοξους κατόχους σημάτων. Μάλιστα, πολλά σήματα φήμης προέρχονται από το ελληνικό λεξιλόγιο (π.χ. το σήμα «ΝΙΚΕ» από την ελληνική λέξη «Νίκη»: Ellen Gredley, «Etymology, is your trade mark classic?», Managing Intellectual Property, issue 30 (Ιούνιος 1993), σελ. 31-34). Διατυπώνεται, όμως, πλέον επιφύλαξη για το κατά πόσον θα κατατίθενται αιτήσεις για καταχώρηση νέων κοινοτικών σημάτων που θα πηγάζουν από το ελληνικό λεξιλόγιο (Ellen Gredley, όπ.παρ., σελ. 34).
3. Τέλος, λαμβάνοντας υπ’ όψη ότι το ζήτημα της εγκυρότητας του κοινοτικού σήματος μπορεί να ανακύψει όχι μόνο ενώπιον του Γραφείου των κοινοτικών σημάτων (Γραφείο Εναρμόνισης στην Εσωτερική Αγορά), αλλά και ενώπιον των Εθνικών δικαστηρίων σημάτων σε περίπτωση ανταγωγής, για ακυρότητα του κοινοτικού σήματος (άρθρα 92 επ. του Κανονισμού 40/94) σε συνδυασμό με τη δυνατότητα επιλογής δικαστηρίου (forum shopping) που παρέχει ο Κανονισμός στους δικαιούχους (βλ. άρθρο του συγγραφέα. «Το σύστημα δικαστικής προστασίας του δικαιώματος στο κοινοτικό σήμα, σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού 40/94». ΕΕΕυρΔ 2000:397), ο κάτοχος του κοινοτικού σήματος κατά την επιλογή δικαστηρίου θα ήταν σκόπιμο να αποφύγει τα δικαστήρια κάποιου κράτους μέλους του οποίου η γλώσσα αποδίδει στο κοινοτικό σήμα εννοιολογικό περιεχόμενο που εμπίπτει στους απόλυτους λόγους απαραδέκτου, ώστε να περιορίσει όσο είναι δυνατό και τον κίνδυνο άσκησης από τον αντίδικό του (προσβολέα) ανταγωγής με περιεχόμενο την ακύρωση του σήματος.
2310 551 140